Οι φιλελεύθερες δημοκρατίες χωρούν ―και ορθώς― όλες τις απόψεις , ακόμη και εκείνων που τις απεχθάνονται, που επιζητούν την αντικατάστασή τους από λιγότερο ανεκτικά συστήματα διακυβέρνησης, που υποτιμούν την αξία των ανοιχτών κοινωνιών και επιδιώκουν την παλινόρθωση του εθνικισμού.
Το χθεσινοβραδινό debate των 11 προεδρικών υποψηφίων ήταν ένα τέτοιο παράδειγμα, έστω κι αν, στις τέσσερις ώρες που διήρκεσε, υπήρξαν στιγμές με χαοτική κακοφωνία, υπεκφυγές και βαρετές κοινοτοπίες. Σημασία έχει ότι οι έξι λιγότερο γνωστοί υποψήφιοι, οι έσχατοι των δημοσκοπήσεων, βρέθηκαν απέναντι στους πέντε “μεγάλους”, διαθέτοντας ίδιο χρόνο ―συνολικά 18 λεπτά ο καθένας και η καθεμιά― για να παρουσιάσουν τις θέσεις τους. Το αποτέλεσμα ήταν να ακουστούν απόψεις που καλύπτουν όλο το ιδεολογικό τόξο, από ακραία συντηρητικές έως ακροαριστερές, από φιλοευρωπαϊκές έως αντιευρωπαϊκές, από ρεαλιστικές έως απολύτως ανεδαφικές. Ποιος κέρδισε εκτός απο τη δημοκρατία; Ο Μελανσόν, ο Μακρόν και οι “μικροί”. (Το Ποντίκι)
Η ιστορική τηλεμαχία δεν θα αλλάξει, όπως προεξοφλούν όλοι οι αναλυτές, την έκβαση των προεδρικών εκλογών, ωστόσο μπορεί να αφαιρέσει ψήφους από τα φαβορί: αμφιταλαντευόμενοι ψηφοφόροι να προτιμήσουν στον πρώτο γύρο κάποιον από τους “μικρούς” που δεν φοβήθηκαν να “βγάλουν γλώσσα” στους “μεγάλους”. Ο τροτσκιστής Φιλίπ Πουτού, μάλιστα, έδειξε από την αρχή τις διαθέσεις του: αρνήθηκε να φωτογραφηθεί με τους υπόλοιπους δέκα.
Τι πρέπει να κρατήσουμε από την αντιπαράθεση των 11:
Το ζήτημα της Ευρώπης, αν και δεν ήταν μεταξύ των θεμάτων της βραδιάς, έβαλε φωτιά στα τόπια: πέντε από τους 11 υποψηφίους ζήτησαν επαναδιαπράγματευση των σχέσεων Γαλλίας – ΕΕ ή Frexit. Οι δύο ακροαριστεροί καταφέρθηκαν εναντίον του καπιταλισμού και των Βρυξελλών, οπότε έμειναν μόνον τρεις ―Μακρόν, Φιγιόν, Αμόν) να υπεραπιστούν την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη.
Η Μαρίν Λεπέν δέχθηκε τα πυρά όλων. Πιο επιθετικός ήταν ο Μακρόν, που έκανε καλύτερη εμφάνιση από το προηγούμενο debate. Την κατηγόρησε ότι τα σχέδιά της για έξοδο από το ευρώ θα προκαλέσουν οικονομικό πόλεμο. Τη “σφυροκόπησαν” επίσης δυνατά ο Φιγιόν και ο Αμόν, αλλά εκείνη επέλεξε να αντεπιτεθεί μόνο στον Μακρόν, ο οποίος θεωρείται άλλωστε φαβορί για να κονταροχτυπηθούν στον δεύτερο γύρο. Εκνευρίστηκε πάντως με την παρατήρηση της συντονίστριας, Ρουθ Έλκριφ, για τις δικαστικές έρευνες που αντιμετωπίζει.
Ο Φιγιόν κράτησε μετριοπαθή στάση, προσπαθώντας να δείξει “προεδρικός”. Του ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι μόνον όταν εθίγη το Penelopegate, απείλησε με μηνύσεις τον ανθυποψήφιό του, Πουτού, και στο τέλος τα έβαλε με τα media.
Στον εμφύλιο της Αριστεράς, τις εντυπώσεις κέρδισε πάλι ο ευφραδής Μελανσόν, παρόλο που ο Αμόν ήταν πιο δυναμικός απ’ ό,τι στο debate μεταξύ των πέντε.
Σταρ της βραδιάς αναδείχθηκε ο επικεφαλής του αντικαπιταλιστικού μετώπου Φιλίπ Ποτού. Το επίθετο του σημαίνει “φιλάκι” αλλά εκείνος “δάγκωσε” τη Λεπέν και τον Φιγιόν , δεν πειθάρχησε στο χρόνο και στους τηλεοπτικούς κανόνες, προκαλώντας κύμα συμπάθειας στα social media.
Η τηλεθέαση αυτή τη φορά ήταν μικρότερη , το ντημπέιτ το είδαν 6 εκατομμύρια τηλεθεατές.
Δεκαοκτώ ημέρες πριν από τον πρώτο γύρο, αφίσες και συνθήματα είναι στη θέση τους.
Ένας από τους τρεις ―Λεπέν, Μακρόν, Φιγιόν― θα γίνει ο επόμενος πρόεδρος της Γαλλίας, ένας από τους ισχυρότερους αρχηγούς κρατών σε δυτική δημοκρατία.
Οι δημοσκοπήσεις “δείχνουν” τον Μακρόν, αλλά μπορούμε να τις πιστεύουμε; Με αυτόν ακριβώς τον τίτλο, κυκλοφορεί λίαν συντόμως στα ελληνικά το βιβλίο του Ζιλ Ντοβέκ, μαθηματικού, καθηγητή στην École Νormale Supérieure και ερευνητή στο INRIA. Την εισαγωγή έχει γράψει ο γνωστός και έγκριτος Στράτος Φαναράς.
